credits
idee en samenstelling: Ted Brandsen
concept vormgeving en beeld: Keso Dekker
choreografie: Christopher Wheeldon
muziek: Maurice Ravel – Pianoconcert in G major (deel 2, adagio assai)
piano: Olga Khoziainova
decor- en kostuumontwerp: Keso Dekker
lichtontwerp: James F. Ingalls
balletmeester: Guillaume Graffin
tijdsduur: circa 9 minuten
muzikale begeleiding: Holland Symfonia onder leiding van Matthew Rowe
Christopher Wheeldon: ‘Als scherpe, felgekleurde lijnen op een aquarel
Ravels Pianoconcert in G major heeft hem altijd na aan het hart gelegen, zegt choreograaf Christopher Wheeldon. Hij heeft er, bij het New York City Ballet, zelf ook regelmatig op gedanst. Al werd hij alleen voor het eerste deel van Jerome Robbins gelijknamige ballet gecast, en niet voor het tweede deel, op het nu door hem ‘hergebruikte’ ‘adagio assai’. Wheeldon: “De muziek is heel weemoedig, dromerig en heeft een heel mooie frasering, alsof je door een prachtig landschap reist.”
Evenals Robbins wil Wheeldon met zijn choreografie niets anders dan ‘een antwoord op Ravels compositie geven’. “Ik wilde echter wel een ballet maken dat zich niet al te zeer door het romantische element in de muziek laat meeslepen, maar dat die romantiek eerder suggereert.” Hij koos daartoe, voor de premièrevoorstelling, eerste solisten Anu Viheriäranta en Jozef Varga. “Met Anu heb ik eerder samengewerkt, in mijn ballet Tryst. Ik houd van haar sculpturale manier van bewegen, van haar helderheid van lijn.” Die helderheid herkent Wheeldon ook in Ravels muziek. “De piano snijdt, als ware het een piercing, door het volle, romantische geluid van het orkest. Tekent scherpe, felgekleurde lijnen op een aquarel.”
Na enkele grootschalige choreografieën te hebben gemaakt – waaronder de monsterproductie Alice’s Adventures in Wonderland voor The Royal Ballet – ervaart Wheeldon het werken aan Duet als ‘een verfrissende spoom tijdens een rijke dis’. “Het is fijn me weer even enkel op een duet te kunnen concentreren.” Een langer ballet liet zijn overvolle agenda trouwens ook niet toe, maar Wheeldon wilde coûte que coûte ‘dit kleine cadeautje bijdragen aan deze belangrijke gebeurtenis’. De titel zag hij vermeld staan op een werklijst van Het Nationale Ballet. “Ik dacht: Duet is eigenlijk wel goed. Het heeft iets onpretentieus.”
biografie christopher wheeldon – choreograaf
Christopher Wheeldon (1973, Somerset, Engeland) volgde zijn opleiding aan de Engelse Royal Ballet School en danste aansluitend twee jaar bij The Royal Ballet. In 1993 maakte hij de overstap naar het New York City Ballet, waar hij ook zijn eerste choreografie maakte: Slavonic Dances (1997). In 2000 stopte Wheeldon met dansen, het jaar erna werd hij tot huischoreograaf van het New York City Ballet benoemd – waar hij vanwege zijn talent al snel de bijnaam ‘de nieuwe Balanchine’ kreeg.
Wheeldon heeft sindsdien balletten voor tal van topgezelschappen gemaakt, waaronder – naast het New York City Ballet – American Ballet Theatre, The Royal Ballet, het Bolsjoi Ballet en The Australian Ballet. Voor zijn werk kreeg hij diverse onderscheidingen, waaronder een prestigieuze Olivier Award.
In 2007 richtte Wheeldon samen met voormalig New York City Ballet-soliste Lourdes Lopez het gezelschap Morphoses / The Wheeldon Company op, dat wereldwijd optrad, ook in Het Muziektheater Amsterdam. De groep is inmiddels ontbonden.
In 2009 danste Het Nationale Ballet Wheeldons Tryst en in seizoen 2012/2013 maakt hij een nieuw avondvullend ballet voor het gezelschap: Cinderella.
biografie maurice ravel – componist
Maurice Ravel (1875-1937), een Fransman van Zwitsers-Baskische afkomst, is een van de voornaamste componisten van de twintigste eeuw. Met zijn oudere landgenoot Claude Debussy geldt hij als de belangrijkste impressionist in de klassieke muziek en als een voorloper én grondlegger van het expressionisme.
Ravel kreeg zijn eerste pianolessen op zevenjarige leeftijd en studeerde eerst piano en later, bij Gabriel Fauré, compositie aan het conservatorium in zijn geboortestad Parijs. In 1912 schreef Ravel voor Les Ballets Russes van Sergej Diaghilev het grootschalig opgezette ballet Daphnis et Chloé. In 1913 leerde hij Igor Stravinsky kennen, met wie hij Moessorgski’s onvoltooide opera Chovansjtsjina bewerkte.
In zijn composities verwerkte Ravel zowel klassieke als eigentijdse elementen en daarnaast bijvoorbeeld ook volksdans- en Oosterse muziek.
dansers
Woensdag 15 februari (première), donderdag 22 februari (20.15 uur), zaterdag 25 februari 2012 (20.15 uur), vrijdag 2 maart 2012 (20.15 uur):
Anu Viheriäranta, Jozef Varga
Present/s
idee en samenstelling: Ted Brandsen
concept vormgeving en beeld: Keso Dekker
concept verbindende video's: Altin Kaftira
realisatie verbindende video's: Altin Kaftira en Mathieu Gremillet
realisatie decor video's ontworpen door Keso Dekker: Christophe Schoedel, Geert Braam
realisatie decor: Technische Organisatie Muziektheater
coördinatie vervaardiging kostuums: Yolanda Klompstra en Saskia Bredero
vervaardiging kostuums: kostuumafdeling Het Nationale Ballet, Martine Douma, Nelly van de Velden en Jeanine Pieterse
productieleiding: Joshua de Kuyper
voorstellingsleiding: Kees Prince, João Frango
inleidingen: Jacq. Algra en Lin van Ellinckhuysen