Recensies Present/s

noordhollands dagblad

Een heerlijke overdosis dans
zaterdag 18 februari 2012

Hans van Manen, bijna tachtig jaar, heeft opnieuw een parel toegevoegd aan zijn repertoire. Zijn Variations for two couples is van een buitengewone schoonheid, waarin hij op meesterlijke wijze de persoonlijkheden van de dansers blootlegt. Van Manen zet de lyrische en ingetogen aard van Igone de Jongh – zijn muze – en Jozef Varga tegenover het expressieve en virtuoze koppel Anna Tsygankova en Matthew Golding. De eigenheid van beide koppels levert geenszins een strijd op het toneel op, maar brengt dat waar Van Manen zijn meesterchoregraaf- zijn aan dankt: pure dans.

Variations for two couples is een van de cadeautjes waarmee Het Nationale Ballet het publiek verwent. Het dubbelprogramma Present/s telt liefst negen nieuwe creaties van zowel de vaste choreografen van het gezelschap als van gastchoreografen. Ton Simons is wellicht de meest opmerkelijke naam in het lijstje gastchoreografen, onder wie ook Christopher Wheeldon en Lightfoot en León. De roots van Simons liggen als volgeling van Cunningham in de postmoderne dans. The nature of difference is zijn eerste choreografie voor Het Nationale Ballet, ook zijn eerste werk waarin hij spitzen gebruikt, en is bijzonder verrassend. Zijn creatie schurkt opmerkelijk genoeg aan tegen het klassieke balletidioom, met hier en daar invloeden van Balanchine en Forsythe. Simons wisselt dynamische variaties af met een bijna verstillend en een door Milena Sidorova en Anatole Babenko ontroerend uitgevoerd duet.

Ook Lightfoot en León ‘debuteren’ bij Het Nationale Ballet, maar in tegenstelling tot Simons blijft het choreografenduo van het Nederlands Danstheater met Short time together dicht bij zijn wortels en schept opnieuw een surrealistisch beeld met onverwachte wendingen. Duidelijk is dat de dansers nog wat onwennig zijn met de lichaamstaal van het duo die onlosmakelijk verbonden is met een veelzijdige gelaatsmimiek. Wat meer lef hierin van de kant van de dansers zou de choreografie, waarin de frêle maar zeer begaafde danseres Erica Horwood een prominente rol heeft, nog krachtiger kunnen maken. Cédric Ygnace en Rebeca Taboada Rivas hierin buiten beschouwing gelaten. Zij verstaan de taal van Lightfoot en León en geven zich volledig bloot.

Alexei Ratmansky, Christopher Wheeldon en David Dawson zijn geen vreemden bij Het Nationale Ballet. Ratmansky  raakt het publiek met Souvenir d’un lieu cher op de gelijknamige compositie van Tsjaikovski. Het is een technisch zware en veeleisende choreografie, maar de uitvoering ervan door Tsygankova, Varga, Megan Zimny Gray en Artur Shesterikov is indrukwekkend.

Dawsons Day 4, op een intrigerende compositie van Greg Haines, is op een prettige manier angstaanjagend. Dawson brengt het publiek in een zekere staat van hypnose en is ondanks de donkere kantjes verfrissend. Minder boeiend is Consequence van Juanjo Arqués, choreograaf uit de eigen gelederen van Het Nationale Ballet. Zijn werk mist aan structuur, waardoor niet altijd helder is of er sprake is van een bewust gecreëerde chaos.

Belichting en choreografie gaan hand in hand in het spannende Chapters van huischoreograaf Krzysztof Pastor. Het complexe gedachtegoed van Pastor, vertaalt in een intense danscompositie, is een groot contrast met het uitbundige, kleurrijke en feestelijke Raï van choreograaf en artistiek leider Ted Brandsen. Present/s trakteert de toeschouwer in ieder geval op een heerlijke overdosis aan dans.
Nanska van de Laar

de telegraaf (1)

Van Manen: kort en goed
vrijdag 17 februari 2012

Het Nationale Ballet pakt uit voor zijn vijftigste verjaardag: negen premières, verdeeld over twee avonden. Toeval of niet, in het eerste van beide programma’s zijn de kortste twee werken veruit de beste.

Hans van Manen presenteert in Variations for two couples twee paren met een verschillend karakter. Igone de Jongh en Jozef Varga dansen introverter dan Anna Tsygankova en Matthew Golding, die met virtuoze draaien de ogen op steeltjes zetten. Er zit ontwikkeling in de estafette. De paren naderen elkaar en staan in het laatste deeltje samen op de planken. Het ene duo verrijkt het andere, zoals de vier totaal verschillende composities (van Britten tot Piazzolla) de dans verrijken en vice versa. Dit alles in twaalf spannende minuten. Opnieuw een meesterwerk van de bijna tachtigjarige.

Van grote klasse is ook Duet van Christopher Wheeldon. Tegen de achtergrond van een doek  dat aan een van Monets zonsopgangen doet denken, dansen Anu Viheriäranta en Jozef Varga in glasheldere, vloeiende lijnen alsof ze gedragen worden door de verstilde klanken uit het langzame deel van Ravels pianoconcert in G (prachtig gespeeld door Olga Khoziainova en Holland Symfonia onder leiding van Matthew Rowe). Wheeldon zal in het het volgende seizoen een nieuwe avondvullende productie van Assepoester maken, iets om naar uit te zien.

In Consequence speelt Juanjo Arqués zijn hoogste troeven uit in een expressief duet. De dynamische hoekdelen voor tien dansers missen focus. Krzysztof Pastor suggereert in Chapters eveneens veel drama. Hij probeert vat te krijgen op de moeilijk grijpbare Vierde symfonie van Lutoslawski, maar ook deze choreografie doet nogal stuurloos aan. Raï van artistiek leider Ted Brandsen is een onderhoudende finale met elementen uit volksdans en showballet, enthousiast gebracht door acht mannen en acht vrouwen in bontgekleurde kostuums.

Behalve een nieuwe Assepoester neemt het gezelschap in het volgende seizoen Paquita weer op het repertoire. Er zijn dan ook premières van Pastor, David Dawson en Shen Wei. Nieuw is verder de juniorengroep Nxt, bedoeld om talent te ontwikkelen.
Eddie Vetter
(Drie sterren uit vijf)

de telegraaf (2)

Estafette van virtuositeit

maandag 20 februari

Een hele toer voor Het Nationale Ballet, negen premières in twee programma's, maar ook Present/s 2 heeft een juweel opgeleverd. Net als Hans van Manen voert Alexei Ratmansky twee paren ten tonele in Souvenir d'un lieu cher op de gelijknamige muziek van Tsjaikovski. De Rus blaast de romantische traditie nieuw leven in met een zeldzaam inventief en expressief gebruik van de academische techniek. Na een smachtend adagio sleuren de fantastische dansers je mee in een opwindende estafette van virtuositeit. Weergaloos!

Spannend is ook Short time together van Paul Lightfoot en Sol León van het Nederlands Dans Theater. Het is alsof het duo zich in tweeën heeft gesplitst en de uitersten elkaar niet willen raken. Het eerste deel op de extatische finale van Beethovens Zevende symfonie vertoont het clowneske en uitbundige van Lightfoots vroegste werken. Drie mannensolo's knallen de zaal in, vooral die van Matthew Golding. Na deze apotheose van de dans volgt een bijna roerloos duet dat de duistere theatrale kant van Sol León verraadt. Het lijkt een uiting van diepe rouw om de dood van een dierbare, aangrijpend stil en geconcentreerd vertolkt door Rebeca Taboada Rivas en Cédric Ygnace.

Contrast
The nature of difference van Ton Simons begint sterk met een contrast tussen strenge academische vormen en speelse sferen. Hij verwijst naar gezelschapsdansen uit de barok, zoals Thomas Adès in de muziek knipoogt naar de oude Couperin. Als daarna de chaos toeslaat, gaat het te veel op Forsythe lijken met al die extreme extensies.
Day4 van David Dawson is New Age anno 2012. De zeven dansers dwalen na een natuurramp als dolende zielen rond, de rookmachine doet overwerk, de muziek van Greg Haines glibbert in de oren en de choreografie lijkt, voor zover zichtbaar op het schimmige toneel, al even glad te verlopen. Niettemin: mooie plaatjes.

Veelzijdigheid

Als deze overvloed van nieuwe choreografieën iets aantoont, is het wel de veelzijdigheid van Het Nationale Ballet en hoe springlevend het 50-jarige gezelschap is.
Eddie Vetter

trouw

Een balletfeest waarvan je de slingers lang wilt laten hangen
zaterdag 18 februari

Het Nationale Ballet bestaat dit seizoen vijftig jaar en geeft in Present/s 1 & 2 maar liefst negen premières als cadeautjes weg. ‘The State of the Art’ noemt Het Nationale Ballet deze nieuwe werken verdeeld over twee programma’s, en daar wordt niets mee overdreven. Academisch ballet is verankerd in de traditie, maar heeft ankerpunten nodig om in de toekomst te blijven boeien. Wie beweert dat ballet dood is, moet maar eens bij Het Nationale Ballet gaan kijken.

Vooral het tweede programma is een balletfeest waarvan je de slingers het liefste nog een paar weken zou willen laten hangen. Choreograaf Ton Simons, die sinds zijn vertrek bij Danceworks Rotterdam, kapitein zonder schip, vindt een haven voor zijn danstaal in The Nature of Difference: een monument van classicistisch en dartel dansgenoegen op de Couperin-studies van Thomas Adès. Gaandeweg laat Simons de formalistische teugels voor vier koppels vieren. Aan lef herken je de meester.

Alexei Ratmansky, de Rus die het Bolshoi reanimeerde, laat twee koppels (onder wie een adembenemende Anna Tsygankova en Jozef Varga) academische huzarenstukjes persoonlijk inkleuren, waarbij Tsjaikovksi’s meeslepende Souvenir d’un lieu cher ze een handje helpt.

Choreografenduo Lightfoot en León, voor de gelegenheid bij Nederlands Dans Theater losgeweekt, maakt indruk met een gelaagd werk waarbij een persoonlijk drama van een van de dansers als achterliggend idee fungeerde. Beethovens Zevende en Max Richters When she came back laat de dansers laveren tussen levensdrift en melancholie. Het duet voor Rebeca Taboada Rivas en Cédric Ygnace is een van de indrukwekkendste sinds jaren.

Daarentegen leveren (ex-)huischoreografen David Dawson en Krszysztof Pastor niet hun beste werk af. Pastor, altijd goed voor mooie ballet-emotie, lijkt niet geheel zijn muzikale draai te kunnen vinden in Lutoslawski’s Vierde (Present/s 1), terwijl Dawson een apocalyptische sluier over zijn day4 (Present/s 2) legt die de klaarheid van zijn lyrische danstaal de das omdoet.

In Present/s 1 doet Hans van Manen waar hij goed in is: een ingedikt muziekballet met een ongeëvenaard gevoel voor spanningsopbouw. Ook artistiek directeur Ted Brandsen doet dat met een vrolijk finalenummer, waarin hij ons zijn neus voor show toont.

Christopher Wheeldon gaat in een zonsopgang van Monet klassieker dan klassiek te werk. Op een dromerig pianoconcert van Ravel laat hij solisten Anu Viheriäranta en wederom een sterke Jozef Varga daar met een  hedendaagse motivatie op reageren. Prachtig.

Wil Het Nationale Ballet in de toekomst blijven investeren, dan is een zorgvuldige begeleiding van jong talent noodzakelijk, zonder ze te snel voor de leeuwen te willen gooien. Voor Juanjo Arqués komt dit programma te snel. Getalenteerd zeker, maar zijn Consequence is choreografisch nog te ongericht.
Sander Hiskemuller

de volkskrant

Beloftevol verjaardagscadeau
za 18 februari 2012
(Drie sterren van vijf)

Het Nationale Ballet heeft zichzelf gefêteerd: voor zijn 50^ste verjaardag liet het negen choreografen een nieuw stuk maken. Nooit eerder kreeg het publiek zoveel wereldpremières uit te pakken. Verdeeld over twee avonden, dat wel. het is het walhalla en overdaad tegelijk; want waarom twee programma’s? Die noodzaak is er niet. Het hadden er ook drie of vier kunnen zijn. Waarom niet gewoon één cadeau met strik? Of een avond met oudgedienden en een avond met voor het gezelschap nieuwe choreografen? Of een duettenserie en een groepsserie?

Toch is Present/s, opgedragen aan de onlangs overleden Rudi van Dantzig, een injectie die Het Nationale Ballet kan gebruiken en die de dansers goed doet. De eigentijdse poot is, naast het romantische en neoklassieke repertoire, al jaren een zorgenkindje. Echt spannende, verrassende dingen gebeuren er te weinig. Present/s bewijst dat het ook gewoon een kwestie is van investeren in goede choreografen, dan komt er heel fatsoenlijk werk boven tafel dat ook nog eens een uitdaging voor de dansers is. De impressionistische proloogfilmpjes van Altin Kaftira (ex-danser) en Mathieu Gremillet (tweede solist) zijn een aanwinst.

Moet je naar programma één? Om Hans van Manen wel. In Variations for two couples varieert hij op zijn aloude liefde, het duet. Met twee koppels, de zichzelf overtreffende Anna Tsygankova en Matthew Golding en Igone de Jongh en Jozef Varga, komen als vanouds de verschillende gelaagdheden in een relatie voorbij, zacht en lyrisch, maar ook energiek en virtuoos. En natuurlijk altijd uitdagend en sensueel zonder kleffe poespas.

Het is toch weer fascinerend om te ervaren hoe uitzonderlijk dit krachtige, aardse mensbeeld van Van Manen is, met mannen en vrouwen die zich oprecht met elkaar kunnen meten. Aan de andere duetten van de Engelsman Christopher Wheeldon in programma één en de Rus Alexei Ratmansky in programma twee, zie je hoe balletchoreografen geneigd zijn relaties neer te zetten als zachte, zweverige, romantische gebeurtenissen met vooral meisjesachtige vrouwen. Hoewel Ratmansky er nog een flinke portie drama en humor doorheen gooit. Het is absoluut niet slecht; de choreografen etaleren een uiterst verfijnd en virtuoos gebruik van de klassieke mores, en de dansers voelen zich als een vis in het water. Het is gewoon totaal anders, gemaakt door mannen uit een beduidend klassiekere traditie.

En programma twee dan, moeten we daarheen? In zijn geheel veel spannender, dus ja. Hier meer echte buitenstaanders van het gezelschap, die de groepsstukken een ander bite geven. Ton Simons bijvoorbeeld, voorheen Dance Works Rotterdam, ontleedt in The nature of difference niet alleen de composities van Thomas Adès, maar speelt ook met de taal van het ballet. Spitzen, zwarte tutu’s, strakke lijnen, virtuoze balansen: het gebruikt het allemaal. Maar met vervreemdende twists, zoals een onverwachte frivole heupdraai of het gebruik van slow motion, dat van een duet een hemeltergend uitgerekte en daardoor intens dramatische krachtmeting tussen twee dansers maakt. De dansers kunnen vrijer en brutaler, maar de samenwerking is beloftevol.

Dat laatste geldt ook voor Short time together van Sol León en Paul Lightfoot. Hoewel ze hebben gezegd dat dit een eenmalige samenwerking was (Lightfoot is artistiek leider van het Nederlands Dans Theater geworden, de iets oudere broer van Het Nationale Ballet), is het stuk een aanwinst. De gekte van met name Lightfoots slapsticktaal komt nog niet briljant uit de verf, het haalt de dansers van Het Nationale Ballet wel uit hun comfortzone. En ze zijn geraakt, dat merk je aan hun gretigheid.

Het echte cadeautje zit in het slot van de choreografie: een emotioneel, intens uitgevoerd duet door Rebeca Taboada Rivas en Cédric Ygnace over afscheid nemen. Uit zijn mond komen alleen nog geluidloze woorden, nog één keer schrijven hun lijven in beweging samen het verhaal. Dan loopt hij weg, tijd voor het einde.
Mirjam van der Linden

het parool

Negen presentjes geeft het vijftigjarige Nationale Ballet
zaterdag 18 februari 2012

Het Nationale Ballet, dat dit seizoen zijn vijftigste verjaardag viert, is nog lang niet uitgefeest. Na het spectaculaire Gala, het jubileumprogramma Goud, Zwanenmeer, Notenkraker en Muizenkoning, brengt het balletgezelschap op twee achtereenvolgende avonden liefst negen wereldpremières (de presentjes uit de titel). Gisteravond trapten ze af met deel 1; deel 2 gaat vanavond in première.

Present/s 1 was een beetje een thuiswedstrijd. Met nieuw werk van de twee huischoreografen Hans van Manen en Krzysztof Pastor, artistiek leider Ted Brandsen en danser en ontluikend choreograaf Juanjo Arqués. Christopher Wheeldon, die volgend seizoen voor Het Nationale Ballet – in een coproductie met het San Francisco Ballet – een gloednieuwe versie van Cinderella gaat maken, behoort inmiddels ook een beetje tot de familie.
Opener van de avond was Chapters van de Poolse choreograaf Pastor, die sterke herinneringen opriep aan zijn avondvullende ballet Nijinski. Ook daarin speelde Cédric Ygnace de hoofdrol, ook daar werd hij door verschillende krachten uit elkaar getrokken. In Chapters kwam Ygnace terecht in een tragische driehoeksverhouding tussen zijn vaste geliefde (Laura O’Malley in somber zwart) en een jong onschuldig meisje (Erica Horwood in frisblauw). Vooral de muziek van Witold Lutoslawski was dramatisch, de choreografie zelf bleef lauwwarm.
Eenzelfde makke, maar dan omgekeerd, had Duet van Wheeldon. Het duet met Anu Viheriäranta en Jozef Varga bevatte een aantal krachtige steun- en tilconstructies, maar het serene pianoconcert van Ravel suste de toeschouwer haast in slaap.
Wel warm werd je van Variations for two couples van Van Manen. Van Manen plaatste, voor een ingenieus verlicht decor (Keso Dekker, Bert Dalhuysen), twee koppels tegenover elkaar: het ene het toonbeeld van een ingetogen hoofse liefde (Igone de Jongh, Jozef Varga), het andere de belichaming van uitbundige passie (Anna Tsygankova, Matthew Golding).
De meest ambitieuze bijdrage kwam van ‘jonkie’ Arqués, die met Consequence in zestien minuten haast drie verschillende balletten wist te proppen. In het eerste deel doolden de tien dansers verloren door het duister. Ook in het derde deel waren de dansers de weg kwijt, verblind door de (on)mogelijkheden van een technologische wereld. Het middenstuk viel een beetje uit de toon, een gevoelig duet tussen Sebastien Galtier en Marisa Lopez. Niet vaak hebben we Lopez zo kwetsbaar, zo verslagen, zo overtuigend gezien.

Het ensemblestuk Raï van Brandsen vormde met zijn vrolijke jurkjes (die door de mannen achterstevoren werden gedragen), Riverdance invloeden en West Side Story-vibe een vermakelijke, onschuldige afsluiter.
Bregtje Schudel

nrc handelsblad

Duetten die de liefde vieren
vr 23 februari

Sommige gezelschappen presenteren het best onder druk. Het Nationale Ballet bracht in het ‘festival’ Present/s negen premières en het róók in Het Muziektheater de afgelopen tijd naar adrenaline. De ‘cadeautjes’ waren verdeeld over twee voorstellingen – een welkome afwisseling in de sleur van de zogeheten blokprogrammering, waarin per periode steeds hetzelfde programma wordt gespeeld.

Enigszins verontrusten is wel dat de tweede generatie HNB-choreografen de minst geslaagde bijdragen leverden, van onbestemde dramatiek of onbenullige tijdvulling tot de zoveelste Ultimate Strecht Battle. Dan liever het prille zoeken van Juanjo Arqués, die in Consequence uiteenlopende sferen schildert, met een geladen duet als hoogtepunt.

Duetten en dubbelduetten zijn sowieso de blikvanger van Present/s. Ex-Bolsjoibaas Alexei Ratmansky toont de volle weelde van de Russische balletstijl met twee melancholische paren, die gaandeweg steeds uitgelatener en virtuozer hun liefde vieren. De bijna tachtigjarige Hans van Manen lijkt in Variations for two couples door het fotoboek van zijn oeuvre te bladeren, nu en dan een subtiele kwinkslag toevoegend. IJzersterk en muzikaal is het ook Duet van de Brit Christopher Wheeldon.

‘Buitenbeentjes’ Paul Lighfoot en Sol León van het NDT leggen drie klassieke collega’s het vuur na aan de schenen in krachtige, duizelingwekkende solo’s op de finale van Beethovens Zevende, waarna de stemming overgaat in een verstild duet van verdriet en verwijdering. Ook Ton Simons (ex-Dance Works Rotterdam) heeft HNB echt iets ánders te bieden, zoals blijkt in het grillige The Nature of Difference.

Heerlijk, zo’n ruime dosis hedendaags ballet. Dubbelprogramma’s zijn zeker voor herhaling vatbaar.
Francine van der Wiel

d-radio (duitsland)

Nederlandse Nationale Ballet viert zijn 50ste verjaardag
zaterdag 18 februari

Het Nationale Ballet werd in 1961 opgericht. Ter vergelijking: het balletgezelschap van de Parijse Opera bestaat al sinds de 17^e eeuw, het Moskouse Bolsjoi Ballet sinds de 18^e eeuw. Maar in de afgelopen 50 jaar heeft Het Nationale Ballet een reputatie opgebouwd. Het gezelschap viert nu met negen wereldpremières op twee avonden het 50^e verjaardagsfeest.

Voor choreografen waren steeds de dansers en de muziek de belangrijkste inspiratiebron. Omgekeerd is het van groot belang voor de ontwikkeling van dansers dat zij samen met choreografen aan nieuwe creaties werken. Nu en dan komen dansers in een zwart gat terecht. Soms dansen ze op de top van hun kunnen, maar is er geen choreograaf aan wie ze zich kunnen optrekken, met wie ze meesterwerken kunnen creëren. Het komt ook voor dat ze aan het verkeerde ‘huis’ verbonden zijn, waar een balletdirecteur de scepter zwaait zich te weinig in ze inleeft. Darcey Bussell bijvoorbeeld, de laatste grote ballerina van Engeland, had te kampen met een dergelijke artistieke eenzaamheid. Sylvie Guillem verliet het balletgezelschap van de Parijse Opéra toen ze een gevoel van artistieke stagnatie kreeg en liet zich daarna nooit weer vastleggen voor de lange termijn. Massimo Murro van het Milanese La Scala, frequente danspartner van Guillem, kwam niet toe aan een internationale carrière omdat er geen choreografen langskwamen die nieuwe werken voor hem maakten.

Omgekeerd is het zo dat in een ‘huis’ waar gedurende een lange periode dansgeschiedenis wordt geschreven, door het hele gezelschap heen een bijzondere spanning teweeg wordt gebracht en een scherp gevoel voor schoonheid ontstaat, waardoor niet alleen de solisten die de wereldpremières dansen, maar alle dansers beter gaan dansen dan zonder zulke choreografen het geval zou zijn.

Het Nationale Ballet heeft onder leiding van Ted Brandsen in de afgelopen jaren een dergelijke transformatie ondergaan. Sinds de grootste nog levende choreograaf, de Nederlandse oude meester Hans van Manen, weer is teruggekeerd naar Het Nationale Ballet dansen niet alleen de solisten, maar ook de dansers van het corps de ballet met nieuw gekweekte interesse, met verdiept begrip, nauwkeuriger, temperamentvoller en intelligenter. Kitscherigheid, aanstellerij, verliefdheid of ijdelheid: het is deze dansers ten ene male onbekend. De ernst en de virtuositeit waarmee zij zich nu op twee avonden in negen wereldpremières presenteerden, werd in stilistisch zeer uiteenlopende choreografieën duidelijk. Hans van Manen, 79 jaar oud, voegde aan zijn oeuvre een nieuw voorbeeld toe van zijn diep rakende constructivistische neoclassicisme.

Voor de mysterieuze, fantastisch muzikale Igone de Jongh, zijn muze sinds vele jaren, en voor het eerst voor de nieuwe ster van Het Nationale Ballet, Anna Tsygankova, evenals voor Matthew Golding en Jozef Varga, creëerde Van Manen de choreografie Variations for two couples, twaalf onsterfelijke minuten, waarin het gevoel ontstaat dat het meest karakteristieke en technisch meest bijzondere van elk van deze vier geweldige dansers tot in detail wordt overgebracht: waaróm ze dansen, en hoe ze zich door de muziek, de duisternis van het podium, en de energie van hun partners laten vervoeren. Interessant is ook dat Alexei Ratmansky een Pas de quatre creëerde op Tsjaikovski’s Souvenir d'un lieu cher. De bewegingstaal van de in New York City woonachtige, voormalig directeur van het Bolsjoi Ballet is rijker, weelderiger en fluweler van toon dan het bewust door Van Manen beperkte vocabulaire. Hij gaat op een meer verhalende wijze en ‘fanatieker’ met de muziek om. Souvenir d'un lieu cher is onconventioneel en toch diep geworteld in de Russische traditie maar neemt ook gretig adembenemende risico's.

Geen van de andere premières – Christopher Wheeldon’s Ravel-Pas de deux, Ted Brandsen’s groepstuk, Lightfoot/Leon's Short Time Together, David Dawson’s neveldoortrekkende mysterie, noch Krzysztof Pastor’s redelijke dansen op de muziek van Lutoslawski – genereren eenzelfde mate van betoverende aandacht als Hans van Manen’s en Alexei Ratmansky’s zielenwerelden omvattende miniaturen. De ster van de avond bleef echter het gezelschap. Dat dit fantastische ensemble in zulke uiteenlopende werken coherent voor de dag kwam is vooral te danken aan twee succesvolle beslissingen van artistiek directeur Ted Brandsen. De eerste is de betrokkenheid van schilder, decor- en kostuumontwerper Keso Dekker, die door te citeren uit werk van Monet en Gerhard Richter onvergetelijke beelden creëerde. En, ten tweede, de live muzikale begeleiding door Holland Symfonia onder leiding van de Britse dirigent Matthew Rowe. In de uitstekend gespeelde selectie van muziekwerken – van Beethoven en Britten tot compositieopdrachten – weerspiegelt de muziek zich in de stilistische diversiteit van de choreografieën. In de balletwereld heerst een andere tijdrekening. Slechts vijftig jaar heeft Amsterdam nodig gehad om zich naast Milaan, Parijs en Londen, een plek op de wereldkaart van de dans te veroveren.
Wiebke Hüster

new york times

website cultuurbewust.nl

Een mooi cadeau voor zowel de dansers als het publiek. Hoogtepunten in deel één waren de choreografieën van Hans van Manen, Christopher Wheeldon en Ted Brandsen. Ook de choreografieën van Krysztof Pastor en Juanjo Arqués waren interessant, maar minder onderscheidend.
> website cultuurbewust.nl over present/s 1
> website cultuurbewust.nl over present/s 2