
Weinig mensen hebben zo hun stempel op Het Nationale Ballet en de Nederlandse danswereld gedrukt als Rudi van Dantzig: hij maakte ruim vijftig balletten, veelal met Toer van Schayk als decor- en kostuumontwerper. Ter gelegenheid van zijn 75e verjaardag eerde Het Nationale Ballet zijn voormalige artistiek leider in 2009 met een programma dat gewijd was aan hem en aan zijn werk. Op woensdag 9 mei 2012 presenteert Het Nationale Ballet een hommagevoorstelling ter ere van hem als gevolg van zijn overlijden op 19 januari 2012.
Schrijver en choreograaf Rudi van Dantzig (Amsterdam, 1933-2012) begon zijn danscarrière in 1952 bij Gaskells Ballet Recital, de voorloper van Het Nationale Ballet. Na de oprichting in 1961 van Het Nationale Ballet werd hij bij het gezelschap huischoreograaf en was hij tussen 1971 en 1994 artistiek leider.
Van Dantzig werd onderscheiden met de Prix de la Critique 1961, de Choreografieprijs 1956 en 1970 van de stad Amsterdam, de Sonia Gaskellprijs 1985, de Life Achievement Award 2002 en de Zilveren Penning 2005 van de stad Amsterdam. In 1969 werd Van Dantzig benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau en in 1991 tot Officier in dezelfde orde. In Duitsland ontving hij in 1982 het Verdienstkreuz am Bande.
Rudi van Dantzig is ook bekend geworden als literair schrijver. In 1986 verscheen zijn romandebuut Voor een verloren soldaat; in 1993 publiceerde hij Het spoor van een komeet, een boek over zijn herinneringen aan Rudolf Nureyev, en in 2003 verscheen Het leven van Willem Arondeus. Andere werken van zijn hand zijn: Olga de Haas: een herinnering, Fata morgana van de schone vergankelijkheid, Afgrond, De bruid staat rechts van u en Toen gij naakt en bloot waart.
Tijdens zijn leven zijn er vele documentaires en reportages gemaakt over Rudi van Dantzig waaronder Uit de kunst: Een choreograaf en zijn werk (1972), Een mensenleven (1978), Vlinders – een film over dans en dansers (1978), Live/Life (1979), Schijnbewegingen – Over voetbal en dans (1988) en Leven of dansen (1991). Belangwekkende registraties van zijn choreografieën zijn onder andere Monument / Nachteiland (1970), Vier letzte Lieder (1977), Het Zwanenmeer (1988) en Romeo & Julia (1996).
In totaal maakte Van Dantzig ruim vijftig balletten, grotendeels voor Het Nationale Ballet, maar zijn choreografieën stonden en staan nog steeds ook op het repertoire van vele buitenlandse gezelschappen. Hieronder een overzicht van de balletten die hij in Nederland maakte.
Nachteiland
Premièredatum: 20 januari 1955
Tij en ontij
Premièredatum: 8 juni 1956
Symphonie nr. 29
Premièredatum: 13 juni 1957
De disgenoten
Premièredatum: 15 juni 1958
Klein avondspel
Premièredatum: 6 maart 1959
Giovinezza
Premièredatum: 5 september 1959
Vergezicht
Premièredatum: 7 april 1960
Jungle
Premièredatum: 20 december 1961
Ombres
Premièredatum: 19 maart 1963
Een Finse auto
Premièredatum: 8 december 1964
Monument voor een gestorven jongen
Premièredatum: 19 juni 1965
Mozart-symphonie
Premièredatum: 3 februari 1966
Romeo en Julia
Premièredatum: 16 februari 1967
Ogenblikken
Premièredatum: 14 januari 1968
Epitaaf
Premièredatum: 26 juni 1969
Giulio Cesare
Premièredatum: 13 februari 1969
Astraal
Premièredatum: 21 december 1969
De touwen van de tijd
Premièredatum: 16 juni 1970
Onderweg
Premièredatum: 26 oktober 1970
De Droom
Premièredatum: 4 maart 1971
Geverfde vogels
Premièredatum: 13 oktober 1971
Après visage
Premièredatum: 15 juni 1972
Hier rust: een zomerdag
Premièredatum: 28 mei 1973
Ramifications
Premièredatum: 1 juli 1973
Orpheus
Premièredatum: 21 februari 1974
Romeo en Julia
Premièredatum: 19 december 1974
Suite voor jonge dansers
Premièredatum: 25 mei 1975
Collective Symphony
Premièredatum: 18 juni 1975
Blown in A Gentle Wind
Premièredatum: 9 oktober 1975
Ginastera
Premièredatum: 5 juni 1976
Isadora
Premièredatum: 11 oktober 1976
Vier letzte Lieder
Premièredatum: 16 mei 1977
Gesang der Jünglinge
Premièredatum: 16 november 1977
Over een donker huis
Premièredatum: 20 maart 1978
Life
Premièredatum: 11 juni 1979
Voorbij gegaan
Premièredatum: 12 september 1979
Antwoord gevend
Premièredatum: 5 april 1980
Onder mijne voeten
Premièredatum: 10 december 1981
Pique dame
Premièredatum: 8 april 1982
Room at The Top
Premièredatum: 18 november 1982
Niemandsland
Premièredatum: 12 februari 1983
Ik hou gewoon m'n adem in
Premièredatum: 3 juni 1983
De lof der zotheid
Premièredatum: 27 oktober 1983
Petits pas door petits rats
Premièredatum: 28 mei 1984
Want wij weten niet wat wij doen
Premièredatum: 5 maart 1985
Afzien
Premièredatum: 28 maart 1986
Buigen of barsten
Premièredatum: 12 juni 1987
Het Zwanenmeer
Premièredatum: 31 maart 1988
Aartsengelen slachten den hemel rood
Premièredatum: 22 maart 1990
Herinneringen uit het ondergrondse
Premièredatum: 15 juni 1990
Pleisterplaats
Premièredatum: 15 juni 1994
Lommer
Premièredatum: 14 juni 2002
Zwanenmeer Bijlmermeer
Premièredatum: 4 juni 2006