elsevier, april 2012:
Mercurial apparition
Has anybody ever danced such a light and mercurial Giselle? In her interpretation of the famous Romantic role, the Dutch National Ballet’s Siberian ballerina Anna Tsygankova comes close to perfection. In The Amsterdam Music Theatre last weekend, she surpassed herself as the naive peasant girl who falls in love with a prince, is rejected, dies of a broken heart and then returns as a spirit.
Tsygankova has danced the role before, alternating with other principal dancers, when the Dutch National Ballet refined the famous 1841 ballet in 2009. This revival of the production is still a dream performance, thanks not only to the sparkling Tsygankova but also to the prince (the cool Jozef Varga obviously does not want to be a Casanova), the male roles (the grape-treading boys!) and the corps de ballet. Especially beautiful is the ballet blanc, in which an army of the spirits of maidens who have died before marriage capture the prince, led by their bitter queen Myrtha. Giselle remains one of the highlights of Romantic ballet. It will be danced by various casts, so true fans will also want to go and see the interpretations of other ballerinas besides Tsygankova.
> back to former page
trouw, april 2012:
Anna Tsygankova as Giselle: more, more, more
The new version of the Romantic ballet classic Giselle, which the Dutch National Ballet staged in 2009 and is now reviving, is ‘typically’ Dutch in many respects. This ‘Hamlet of ballet’ has a down-to-earth view of the action, tasteful designs (by Toer van Schayk) without too many kitsch trappings, and an internal logic that everyone can follow. No wonder, then, that this production has also been received exceptionally well abroad and has filled houses once again. This Giselle has struck the right contemporary note without compromising on tradition.
The material used goes via the versions by Marius Petipa from the late nineteenth century back to the original 1841 source by Jean Corelli and Jules Perrot. However, some of the variations have been changed, dances have been added and the principal male role has been expanded. No longer a hulk lugging the prima ballerina around, he is a person of flesh and blood, who undergoes development as a character from start to finish. It was an excellent decision to let Jozef Varga dance the premiere, as the Slovakian dancer has acrobatic dynamism with beautifully executed jump sequences, and he incorporates a nice gentleness in his power. He is no poser, but a modest star (which is also really rather ‘Dutch’).
Modest is also a fitting description of the approach to the mime; a theatrical device inherent to classical ballet that is always difficult to watch nowadays. Using big gestures, it is exalted and often unintentionally funny. Although this ‘Giselle’ does not reject the mime tradition, it breathes new life into it by upping the tempo and providing better interaction between the various dance sections. This makes the mime easy to digest and actually quite enjoyable.
But of course everything revolves around Giselle, the peasant girl who falls for the charms of the Count, is deceived by him and loses her wits. It is a demanding role, not only technically but also for the dramatic development from childish innocence to ‘adult’ forgiveness. ‘Giselle’ is known for the blunders ballerinas can make in it, i.e. too little real empathy with the role and too much hysteria.
Anna Tsygankova, however, was a triumph. A dream Giselle with Kirov qualities, beautiful lines, suppleness and grace. Every movement is sensitive, and here too the key word is modesty. She never loses her credibility. You just want to see more, more and more of Tsygankova.
(Sander Hiskemuller)
> back to former page
de telegraaf, april 2012:
Pure Romanticism in beautiful Giselle
Giselle is back in The Amsterdam Music Theatre. This recent production by the Dutch National Ballet will then go on tour the rest of the Netherlands, as well as Sweden and Turkey. For two whole hours, audiences are transported to a Romantic magical world of top quality dance. Toer van Schayk’s sets of a panoramic view of the mountains and a haunting moonlit forest form a fitting backdrop to one of the highlights of the classical repertoire.
In the first of the new series of performances, Anna Tsygankova danced the role of the peasant girl who falls in love with Albrecht, without knowing he is of noble birth and already engaged. After a couple of technical hitches, she really came into her element in the dramatic mad scene, in which Giselle dies of a broken heart. She went on to show unearthly lightness and moving purity in the second ‘white’ act as one of the Wilis, the spirits of girls who have died before marriage and who take their revenge on men at night by dancing them to death.
Good-natured
Alongside her, Jozef Varga as Albrecht was a true ‘danseur noble’, with a beautifully restrained virtuosity. Incidentally, there were remarkably strong casts for most of the roles. Although Vera Tsyganova appeared a little too good-natured for the demonic Myrtha (the queen of the Wilis), Megan Zimny Gray (Zulme), Alexander Zhembrovskyy (Hilarion) and particularly Remi Wörtmeyer in the ‘pas de quatre’ all demonstrated that the Dutch National Ballet is dancing at its peak. And the same can certainly be said for the wonderful dancing of the corps de ballet. The musical accompaniment from Holland Symfonia, conducted by Ermanno Florio, was an extra trump card in this exceptionally attractive performance.
(Eddie Vetter)
> back to former page
het parool, april 2012:
Love drama full of contrasts
The two great tragic heroines of classical ballet have to be the swan princess in Swan Lake and Giselle. Both of them are doomed in love, and both because of an ungracious lover. In Giselle, Count Albrecht turns out to be engaged to someone else, and Prince Siegfried is not even able to distinguish between the swan princess and her evil look-alike. But whereas certain versions of Swan Lake hold out hope of a happy ending, there is only one possible outcome in Giselle. Giselle must die (literally) of a broken heart and return to earth as a Wili, a female ghost who dances those worthless men to their deaths in turn.
The first act of Giselle – based on the original choreography by Marius Petipa – has one of the most complex plots in Romantic ballet, partly due to the mime scenes revived by choreographers Rachel Beaujean and Ricardo Bustamante. Disguised as a simple peasant, Count Albrecht (Jozef Varga) seduces the innocent Giselle (Anna Tsygankova), but is unmasked by the jealous peasant boy Hilarion (Alexander Zhembrovskyy). This proves too much for the weak heart of Giselle, who goes mad and dies. A complex plot also means lots of acting (it’s no coincidence that Giselle is known as the Hamlet of ballet roles), and Anna Tsygankova is totally convincing. After her sensual, passionate roles in Don Quichotte and Hans van Manen’s Variations for two couples, it is wonderful to suddenly see her as a guileless, unaffected young girl, who then breaks down completely when she is deceived.
In the second ‘white’ act, she gets the chance for revenge as one of the Wilis, led by the vengeful Myrtha (Vera Tsyganova). But whereas the misunderstood and unloved Hilarion is mercilessly driven to his grave, Giselle manages to save Albrecht’s life.
Giselle works best in its contrasts between the earthy, jumpy dances of Act 1 and the ethereal pointework in Act 2. The entrance of the Wilis is truly beautiful. Shrouded in transparent veils and finding their way through the mist, they look like a conference of spurned young brides.
Not all the ensemble sections in the second half were quite so graceful. The scene where the Wilis hop across the stage on one leg had a heavy feel to it, and the ending even tended towards gymnastics for the same reason.
But with a couple like Tsygankova and Varga, you don’t mind turning a blind eye to that for once.
(Bregtje Schudel)
> back to former page
de groene amsterdammer:
Disregarding gravity
The ballet Giselle is one of the most important works in the history of dance and is the only surviving example of Romanticism besides La Sylphide. This ballet about the ill-fated love between the peasant girl Giselle and Prince Albrecht has been on the repertoire of the big ballet companies more or less continuously since its premiere in Paris in 1841. Principal dancers attempting a convincing portrayal of either Giselle or Albrecht have to follow in the footsteps of such legendary predecessors as Galina Ulanova, Carla Fracci, Natalia Makarova, Vaslav Nijinksy and Rudolf Nureyev.
It is more than ten years since Giselle was performed in the Netherlands by the Dutch National Ballet. For the occasion, the slightly outdated version by Peter Wright was replaced by an adaptation by ex-dancers Rachel Beaujean (the Dutch National Ballet) and Ricardo Bustamante (American Ballet Theatre, among other companies).
Giselle consists of two acts that are so different in character that they could almost be regarded as separate ballets. The second ‘white’ act, in which a group of maidens who have died young pursue every young man they find to the death, is a historical dance monument and has hardly been changed in this version. And neither is that necessary. For over a century and a half, audiences have breathlessly watched the dancers disregarding the laws of gravity in the slow moonlit pas de deux. They have watched dozens of ballerinas clad in long white tutus gliding past one another on pointe and the male principals soaring over the stage in Olympic leaps.
So Beaujean and Bustamante focused mainly on the rather stuffy first act, which has now been sharpened up nicely for the Dutch National Ballet. In contrast to the macabre, nocturnal second act, this is one big ode to fresh, eighteenth-century country life. We see an idyllic German village, where the grape harvest is in full swing and the autumn sunshine is making everyone’s heart beat faster. Giselle dances arm in arm with her lover Albrecht, the harvested grapes are brought in on decorated carts (onto which Giselle climbs, of course, for a colourful tableau vivant, holding a sceptre of flowers) and the village youths waltz around with not a care in the world. Not to everyone’s taste, maybe, but it’s certainly a good excuse for a nice demonstration of classical ballet.
There were strikingly self-assured performances from the Dutch National Ballet dancers in both acts. The beautiful Anna Tsygankova switched effortlessly from the initially carefree and then love-torn Giselle of Act 1 to the ethereal, weightless creature of Act 2. Her partner Jozef Varga always supported her with masculine elegance. He lifted Tsygankova effortlessly high above his head and sailed comfortably through pirouettes and virtuoso leaps. There were also impressive performances from second soloists Michelle Jimenez and Mathieu Gremillet, and grand sujet Maia Makhateli and corps de ballet dancer Artur Shesterikov in the sparkling, technically demanding pas de quatre from the first act, and second soloist Anu Viheriäranta managed to draw all the attention in her short entrances in the second act.
So it must be said that the new Giselle looks set to last just as long as its predecessor. We should be okay for the coming thirty years or so.
Klaas Backx (20 February 2009)
> back to former page
nrc handelsblad:
Fantastic dancing and acting from Tsygankova as ‘Giselle’
What would have happened if Count Albrecht had never met the peasant girl Giselle and fallen into the hands of the Wilis – the predatory spirits of girls who have died before marriage? It would in any case have saved almost 170 brainstorms about the first act of Giselle (1841). Although Act 1 is slightly different in all the productions since the original version by Jean Coralli and Jules Perrot, it still follows the same theme of Albrecht (already engaged to an aristocratic lady) seducing Giselle. She discovers his deception, goes mad and dies. Then follows Act 2, the ballet blanc, which is what we’re really after.
For the Dutch National Ballet, Rachel Beaujean and Ricardo Bustamante have tried to make the action in the first act more logical and attractive. Sometimes that works, as when two couples take Giselle’s place to entertain the hunting party. But the changes don’t always work as well. Four grape treaders in short trousers may be photogenic, but their scene has little to do with Romantic ballet. The biggest fault in this part is really the fragmented style. Of course, the company still has to break the ballet in, but will that make the awkward-looking new choreography more interesting or the drama more lively than is now the case, despite all the explanatory mime? Emotions are only aroused just before the interval in the mad scene. Thanks to the acting talent and fantastic dancing of Anna Tsygankova (Giselle), this act becomes memorable in the end, after all.
So thank heavens for that indestructible second act, with its streaming formations of Wilis, gossamer-light variations and moving pas de deux for Giselle and her Albrecht. Beaujean and Bustamante’s changes are successful here: the circle formation of the corps de ballet works well and the forceful, winding corps de ballet is impressive. The white apparitions are brought out wonderfully by Toer van Schayk’s scenery, which shows clouds looming over the treetops in a wide panorama. Before the interval, the costumes are the winners: richly plumed hats for the hunting party and light-hued clothes for the villagers.
The premiere was a triumph for Tsygankova (Giselle). It is incredible how she manages to suggest ultimate lightness with her steely control. Her partner Jozef Varga (Albrecht) expertly makes her appear to float and demonstrates polished technique in his own dancing. Igone de Jongh was disappointing as the Queen of the Wilis. She doesn’t radiate a thirst for blood, and lacks the powerful jumps required.
Individual performances will determine the shelf life of this production, unless something is done about Act 1. Those familiar with Peter Wright’s stylish version, formerly on the Dutch National Ballet’s repertoire, will know that the new Giselle can gain in quality on several points
Francine van der Wiel (11 February 2009)
Who knows Adolphe Adam?
Adolphe Adam (1803-1856), composer of the music for the ballet Giselle, was a contemporary of the composers Bellini (1801-1835) and Berlioz (1803-1869). Bellini and Berlioz are world-famous, but Adam is practically unknown outside the ballet world, even though he composed 39 operas.
Giselle (1841), for which Ludwig Minkus composed additional music in 1867, is unimaginable without Adam’s music, which is skilfully composed, expressive and full of effect. Yet often it is also amazingly simple and lacking in ambition. If there’s a chance of the brilliant overture specialist Rossini coming to see Giselle, surely you don’t compose such a flat little introduction?
However, the good performance by Holland Symfonia makes up for just about everything. The wind instruments add colour and sparkle, and the strings create an ethereal, magical atmosphere in the second ‘white’ act. The Russian conductor Boris Gruzin, an absolute master of timing and rubato, conducts both music and dance.
Kasper Jansen (11 February 2009)
> back to former page
het parool:
Passion right up to the brink of death
It’s hard to find a more romantic ballet than Giselle. A title heroine who goes mad and dies of a broken heart, love that transcends death, and magical apparitions who dance ungrateful lovers almost literally to their deaths. In short, over an hour and half of passion, deception, revenge and penance.
Since its first performance in 1841 by choreographers Jean Coralli and Jules Perrot, to music by Adolphe Adam, Giselle has appeared in many guises: from ultra-classical to pioneering, and from a pastoral setting in late eighteenth-century Germany to a concentration camp in occupied Poland. Rachel Beaujean and Ricardo Bustamante stay close to the source: the version created by Marius Petipa in 1884, which was based on the original.
Count Albrecht (Jozef Varga), disguised as a villager, flirts with the local beauty Giselle (Anna Tsygankova), though actually he is already engaged. When Albrecht is exposed by the competition, Hilarion (Jan Zerer), Giselle – who already had a weak heart – falls to the ground lifeless. In Act 2, she rises from the dead as a Wili, the spirit of a deceived maiden. Along with the other Wilis, led by Myrtha (Igone de Jongh), she lures faithless men into the graveyard and then dances them to death.
Beaujean (head of the artistic staff at the Dutch National Ballet, who danced Myrtha herself for years) and Bustamante (who used to dance Count Albrecht with American Ballet Theatre) have concerned themselves mainly with Act 1. Mime scenes that had become lost in previous versions have been restored to their former glory and they have added a pas de deux and solos for two enthusiastic peasant couples and a ‘grape treading dance’.
The real attraction is the second ‘white’ act, where Albrecht has to face up to Myrtha and her army of vengeful Wilis. Their entrance is especially impressive, when they float onto the stage as spurned brides in white veils.
The two acts also contrast nicely in their dancing. Whereas the village dances are earthy and full of jumps, the ethereal Wilis focus on weightlessness, so there is an abundance of pointe work, raised arms and lots and lots of white tulle.
De Jongh, who has danced the role of Myrtha before, is graceful and cool, and the compelling Tsyganova can take on any major classical role. But this Giselle also makes great demands on the male protagonist. Varga dances with conviction right up to the brink of death.
Bregtje Schudel (13 February 2009)
> back to former page
de telegraaf:
New Giselle is an add-on diamond
For the first time since 1977, the Dutch National Ballet is presenting a new production of Giselle, one of the few pillars of the Romantic repertoire. The old version by Peter Wright was starting to look its age, although the new one is also rooted firmly in traditional soil.
The story has not been tampered with. The peasant girl Giselle falls in love with Albrecht, not knowing that he is a nobleman already engaged to be married. When the jealous gamekeeper Hilarion exposes this fact, she goes mad with grief and dies of a broken heart. She rises from the dead as one of the Wilis, spirits of girls who have died before marriage and who take their revenge on men at night-time by dancing them to death. The pure love that has transcended the grave enables Giselle to save Albrecht from this fate.
There are extremely beautiful sets and costumes by Toer van Schayk, who incidentally gave some memorable performances himself as Hilarion in the past. Behind a village square, a vast panorama of mountains unfolds, like a painting from 1800. The second act in the kingdom of the Wilis is a ghostly moonlight scene, in which dark treetops stand out against a sky of looming clouds, lit evocatively by James F.Ingals.
Within this framework of early Romanticism, Rachel Beaujean and Ricardo Bustamante follow the usual tradition of Petipa, who revised the original 1841 version completely in 1884. Instead of the ‘peasant pas de deux’, they introduce an attractive pas de quatre, with music from another of Adolphe Adam’s ballets for the two female variations. There is an extra solo for Albrecht and some additional mime, but the first act has not yet achieved dramatic unity, due to a lack of stylistic homogeneity.
However, the end of this act has been directed strongly, when Giselle goes mad with sorrow and dies (not killing herself, as in many other versions). The quietness and concentration that appear there continue into the ‘ballet blanc’ of the second act, in which drama combines with an ethereal atmosphere to produce a magical and poignant spectacle.
This is partly thanks to Anna Tsygankova, who dances the title role with exceptional devotion. In the beginning, she appears rather artificial for the naive and timid Giselle, but in the spirit world she demonstrates an organic, musical lightness that is pure and unworldly, while she remains a person of flesh and blood. Beside her, Jozef Varga surpasses himself as a noble and truly passionate Albrecht.
The other roles are danced reasonably well to well. Jan Zerer (Hilarion) is not a born actor, and Igone de Jongh as Myrtha (the queen of the Wilis) still lacks the necessary demonic presence and fearsomely powerful jumps. The corps de ballet, looking strong at the moment, could be a bit more light-footed in the white act. But a production like this needs time to grow. The Dutch National Ballet can go for some years with this new Giselle.
For the premiere, the dancers were well-partnered by the musicians of Holland Symfonia, who gave a tasteful performance of Adam’s fine music, conducted by Boris Gruzin.
Eddie Vetter (13 February 2009)
> back to former page
de volkskrant:
Night Watch touched up a bit
When the curtain opens on the performance, she finds a red rose on her doorstep. In the second act, creamy white lilies land on her grave. And when the curtain comes down, she receives the biggest bouquet of white roses out of all the dancers. And rightly so. Except for the occasional technical hitch, principal Anna Tsygankova dances an inspired leading role of Giselle in the ballet classic of the same name, which the Dutch National Ballet has taken into its repertoire in a revised version.
As a peasant girl in love – simple, innocent but passionate – she bestows her beneficent smile on the audience and her admirers. When deeply wounded by her lover’s deception, she tears her hair loose and throws herself into the famous mad scene, credibly and without melodrama. The diagonal of hops on pointe and the pirouette manège could be a little more musical, but after the interval Tsygankova makes a powerful return as a ghostly apparition between life and death.
Her arms are firmly attached to her muscular upper body like aeroplane wings. And yet her modest appearance evokes an ethereal aura. And despite the exhausting ballet variations and great soaring jumps, she succeeds in incorporating solace and forgiveness in her interpretation.
Tsygankova is matched powerfully by the strong mime and dancing of her partner Jozef Varga as the mournful Count Albrecht. In Act 1, he could have played more of an adventurer when seducing Giselle in his disguise as a village lad (all the while engaged to the duke’s daughter Bathilde). But in Act 2 he dances the newly added solos with masculine conviction.
Jan Zerer, too, dances an outstanding main role as the passionately jealous Hilarion. Zerer, who is still a grand sujet, combines enormously powerful jumps with a hot-headed thirst for revenge.
The fact that these three roles now look stronger is due in part to the artistic duo Rachel Beaujean and Ricardo Bustamante, who have given more body to the solos with expressive gestures and additional steps.
The first act in the village square also looks less pallid, through the addition of a sporty and gymnastic grape treading dance. Along with Toer van Schayk’s clever colour hues in the expressive backdrop, the rural costumes and the picture-book chipboard cottages, this Giselle has a fresher and more attractive look than the formal, polite interpretation by Sir Peter Wright, which the company danced for many years.
Yet the question remains as to whether this should be the definitive Giselle for the Netherlands. Rather than taking a really bold approach to the Romantic classic, Beaujean and Bustamante have underlined it and freshened it up. As they said beforehand, “Well, you don’t paint over the Night Watch, do you?” But the comparison doesn’t really work, as neither do you touch up the Night Watch. And that is what Beaujean and Bustamante have done with Giselle. They have added extra touches of colour.
The story still doesn’t really come to life, despite all the love, deception and forgiveness. Act 1 is still too much of a danced pastorale and Act 2 is a compromise between the (in)credibility of spirits rising from their graves and the ritual mathematics of formalised dance patterns.
Annette Embrechts (12 February 2009)
> back to former page
het parool:
Hartstocht tot aan het randje van de dood
Romantischer ballet dan Giselle is niet snel te vinden. Een titelheldin die waanziing wordt en sterft van een gebroken hart, liefde die doorgaat tot in de dood, en feeërieke geestverschijningen die ondankbare lovers bijna letterlijk het graf in dansen. Kortom, ruim anderhalf uur hartstocht, bedrog, wraak en boete.
Sinds de eerste uitvoering in 1841 van choreografen Jean Coralli en Jules Perrot, naar muziek van Adolphe Adam, kent Giselle vele gedaanten. Van überklassiek tot vooruitstrevend, van een pastorale setting in eind achttiende-eeuws Duitsland tot een concentratiekamp in bezet Polen. Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante blijven dicht bij de bron: de versie die Marius Petipa in 1884 op basis van het origineel maakte.
Graaf Albrecht (Jozef Varga), vermomd als dorpeling, flirt met lokale schone Giselle (Anna Tsygankova), maar is eigenlijk al verloofd. Wanneer Albrecht door de competitie, Hilarion (Jan Zerer), wordt ontmaskerd, stort Giselle, sowieso al zwak van hart, levenloos ter aarde. In de tweede akte herrijst ze als Wili, de geest van een bedrogen maagd. Met de andere Wili’s, aangevoerd door Myrtha (Igone de Jongh), lokt ze trouweloze mannen de begraafplaats op op ze vervolgens al dansend de dood in te jagen.
Beaujean – hoofd artistieke staf van Het Nationale Ballet en zelf jaren vertolkster van Myrtha – en Bustamante – ooit Graaf Albrecht bij het American Ballet Theatre – hebben vooral aan de eerste akte geknutseld. Mimescènes die in eerdere versies verloren waren gegaan, werden in ere hersteld, een pas de deux inclusief solo’s voor twee – enthousiaste – boerenstelletjes en een ‘wijnstampdans’ toegevoegd.
De trekpleister is de tweede, ‘witte’ akte, waar Albrecht het op moet nemen tegen Myrtha en haar leger wraaklustige Wili’s. Vooral hun entree is indrukwekkend, wanneer ze als versmade bruidjes met witte sluiers het toneel opzweven.
De twee aktes worden ook qua dans mooi tegen elkaar afgezet. Waren de dorpsdansen aards en springerig, bij de etherische Wili’s staat juist gewichtloosheid centraal, dus overvloedig spitzenwerk, hooggeheven armen en veel, heel veel wit tule.
De Jongh, die al eerder de rol van Myrtha vertolkte, is gracieus en koel, en bij de meeslepende Tsygankova is iedere romantische hoofdrol in goede handen. Maar deze Giselle zet ook de mannelijke protagonist hard aan het werk. Varga danst met overtuiging tot aan het randje van de dood.
Bregtje Schudel (13 februari 2009)
> terug naar voorstellingsinformatie giselle
de groene amsterdammer:
De zwaartekracht genegeerd
Het ballet Giselle geldt als een van de belangrijkste werken uit de dansgeschiedenis en is naast La Sylphide de enige overlevende choreografie uit de Romantiek. Dit ballet over de noodlottige liefde tussen het boerenmeisje Giselle en de prins Albrecht stond sinds de Parijse première in 1984 vrijwel onafgebroken op het repertoire van de grote balletgezelschappen. De solist, die een overtuigende Giselle of Albrecht wil neerzetten, treedt in de voetsporen van legendarische voorgangers als Galina Ulanova, Carla Fracci, Natalia Makarova, Vaslav Nijinksy en Rudof Nureyev.
In Nederland is het al meer dan tien jaar geleden dat Het Nationale Ballet Giselle opvoerde. Voor deze gelegenheid werd de wat verouderde versie van Peter Wright vervangen door een herbewerking van oud-dansers Rachel Beaujean (Het Nationale Ballet) en Ricardo Bustamante (onder meer het American Ballet Theatre).
Giselle bestaat uit twee aktes die zo verschillend van karakter zijn dat ze bijna als afzonderlijke balletten kunnen worden beschouwd. De tweede akte, de ‘witte’ akte, waarin een groep jong gestorven maagden elke jongeman die zij te pakken krijgen de dood in jaagt, is een monument uit de dansgeschiedenis en werd in deze versie nauwelijks aangepast. Dat is ook nergens voor nodig. Al meer dan anderhalve eeuw is het ademloos toekijken hoe de dansers tijdens de maanverlichte pas de deux traag de wetten van de zwaartekracht negeren, hoe tientallen in lange witte tutu geklede ballerina’s op spitzen langs elkaar heen glijden en hoe de mannelijke solisten met olympische sprongen over het podium zweven.
Beaujean en Bustamante hielden daarom vooral huis in de doorgaans wat stoffige eerste akte, die bij Het Nationale Ballet nu lekker vlot op tempo komt. Deze akte is, in tegenstelling tot de macabre, nachtelijke tweede, één grote lofzang op het frisse achttiende-eeuwse landleven. We zien een idyllisch Duits dorpje waar de druivenoogst in volle gang is en de najaarszon de harten sneller doet kloppen. Giselle danst er arm in arm met haar geliefde Albrecht, de geoogste druiven worden binnengereden op praalwagens (waar Giselle natuurlijk op klimt met een scepter van boemen voor eenkleurig tableau vivant) en de dorpsjeugd walst overal even onbezorgd doorheen. Je moet ervan houden, maar een goed excuus voor een prettige klassieke balletproductie is het allemaal zeker.
In beide aktes stonden de dansers van Het Nationale Ballet opvallend zelfverzekerd op het toneel. De beeldschone Anna Tsygankova laveerde moeiteloos tussen de eerst zorgeloze, daarna door liefdesverdriet verscheurde Giselle uit de eerste akte en het etherische, gewichtloze creatuur uit akte twee. Haar tegenspeler Jozef Varga flankeerde haar steeds met mannelijke elegantie. Zonder moeite tilde hij Tsygankova hoog boven zijn hoofd en hij zeilde zorgeloos door pirouetten en virtuoze sprongen. Daarnaast maakten ook tweede solisten Michele Jimenez en Mathieu Gremillet, grand sujet Maia Makhateli en corps de ballet-danser Artur Shesterikov indruk in de sprankelende, technisch zeer pittige pas de quatre uit de eerste akte, en speelde tweede soliste Anu Viheriäranta het klaar om tijdens haar korte opkomsten in de twee de akte alle ogen naar zich toe te trekken.
Het moet dan ook worden gezegd: de nieuwe Giselle kan zeker net zo lang mee als haar voorganger. We zitten goed de komende dertig jaar.
Klaas Backx (20 februari 2009)
> terug naar voorstellingsinformatie giselle
de telegraaf
Nieuwe Giselle groeibriljant
Voor het eerst sinds 1977 presenteert Het Nationale Ballet een nieuwe productie van Giselle, een van de weinige steunpilaren van het klassiek romantische repertoire. Bij de oude versie van Peter Wright gingen de jaren tellen, maar de nieuwe is evenzeer gebouwd op traditionele fundamenten.
Aan het verhaal is niet getornd. Het boerenmeisje Giselle wordt verliefd op Albrecht, zonder te weten dat hij van adel is en reeds een verloofde heeft. Als de jaloerse boswachter Hilarion dit aan het licht brengt, wordt ze waanzinnig van verdriet en sterft ze aan een gebroken hart. Ze leeft voort als een van de wili’s, geesten van meisjes die voor hun huwelijk zijn gestorven en die ’s nachts wraak nemen op mannen door ze de dood in te dansen. Uit pure liefde die over het graf heen gaat, weet ze Albrecht voor dit lot te behoeden.
Bijzonder fraai zijn de nieuwe decors en kostuums van Toer van Schayk, die overigens zelf ooit op onvergetelijke wijze de rol van Hilarion heeft gedanst. Achter een dorpsplein ontvouwt zich een weids bergpanorama, als op een schilderij uit 1800. Het tweede bedrijf in het rijk van de wili’s speelt zich af bij spookachtig maanlicht waarin donkere boomtoppen afsteken tegen dreigende wolkenlucht, suggestief belicht door James F.Ingals.
Binnen dit vroegromantische kader volgen Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante zoals gebruikelijk de traditie van Petipa, die in 1884 de oorspronkelijke versie van 1841 geheel heeft herzien. In plaats van de ‘Boeren-pas de deux’ introduceren ze een aantrekkelijke pas de quatre, met voor de variaties van de twee danseressen muziek van Adolphe Adam uit een ander ballet. Er is een extra solo voor Albrecht en enige toegevoegde mime, maar een dramatische eenheid vormt de eerste akte nog niet door het gebrek aan stilistische homogeniteit.
Sterk geregisseerd is wel het slot van dit bedrijf, als Giselle gek wordt van verdriet en sterft (en niet zelfmoord pleegt zoals in veel andere versies). De verstilling en concentratie die daar optreden, zetten zich voort in het ‘ballet blanc’ van de tweede akte, waarin drama en etherische sfeer zijn gebundeld tot een betoverend en ontroerend schouwspel.
Dat is ook te danken aan Anna Tsygankova, die de titelrol met een zeldzame overgave danst. In het begin lijkt ze wat gekunsteld voor de naïeve en schuchtere Giselle, maar in het dodenrijk is haar organische en muzikale lichtheid onwerelds zo puur, terwijl ze toch een mens van vlees en bloed blijft. Naast haar overtreft Jozef Varga zichzelf als hij een nobele en zowaar hartstochtelijke Albrecht.
De overige rollen worden redelijk tot goed gedanst. Jan Zerer (Hilarion) is geen geboren acteur, terwijl Igone de Jongh als Myrtha, de koningin van de wili’s, nog de nodige demonische uitstraling en ijzingwekkende sprongkracht mist. Het nu al sterke corps de ballet zou in de witte akte wat lichtvoetiger kunnen bewegen. Maar zo’n voorstelling moet de tijd krijgen om te groeien. Het Nationale Ballet kan nog jaren voort met deze nieuwe Giselle.
Bij de première vonden de dansers geschikte partners in de musici van Holland Symfonia, die onderleiding van Boris Gruzin de fijne muziek van Adam met smaak ten gehore brachten.
Eddie Vetter (13 februari 2009)
> terug naar voorstellingsinformatie giselle
de volkskrant
Nachtwacht beetje overgedaan
Direct na aanvang van de voorstelling vindt ze een rode roos op haar stoepje, in de tweede akte belanden roomblanke lelies op haar graf en na afloop ontvangt ze de grootste bos witte rozen van alle dansers. Niet onterecht. Op een enkele technische hapering na, danst eerste soliste Anna Tsygankova een geïnspireerde hoofdrol als Giselle in de gelijknamige balletklassieker die nu in hernieuwde versie door Het Nationale Ballet op het repertoire is genomen.
Als verliefd boerenmeisje – eenvoudig, onschuldig maar gepassioneerd – geeft ze haar gulle lach aan publiek en aanbidders. Eenmaal diep gekwetst door het bedrog van haar geliefde, stort ze zich met losgegooide haren in de beruchte waanzinscène, geloofwaardig zonder pathetiek. De diagonaal op één spitz en de manège aan pirouettes mogen muzikaler, maar na de pauze keert Tsygankova krachtig terug als geestverschijning tussen leven en dood.
Haar armen staan als vliegtuigvleugels strak aan haar gespierde bovenlichaam. Toch roept ze met ingetogen blik een etherisch aura op. En weet ze ondanks uitputtende balletvariaties als grote zweefsprongen troost en vergeving in haar vertolking te leggen.
Tsygankova krijgt krachtig tegenspel van een mimisch en dansant sterke Jozef Varga als de berouwvolle Graaf Albrecht. In de eerste akte mag hij meer de avonturier laten zien, wanneer hij vermomd als dorpsjongen Giselle verleidt (ondertussen ook verloofd met hertogsdochter Bathilde). In de tweede akte maakt hij van de ingevoegde danssolo een overtuigend herennummer.
Ook Jan Zerer danst een voortreffelijke hoofdrol als de hartstochtelijk jaloerse Hilarion. Zerer, nu nog grand sujet, koppelt een enorme sprongkracht aan een onbesuisde wraaklust.
Dat deze drie rollen sterker tot hun recht komen, is mede een verdienste van het artistieke duo Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante, dat de solo’s met toevoeging van expressieve gebaren en aanvullende passen meer body geeft.
Ook de eerste akte, midden op het dorpsplein, oogt minder flets door de invoeging van een sportieve en gymnastische wijnstamp dans. Samen met de uitgekiende kleuraccenten van Toer van Schayk in het sprekende horizondoek, de landelijke kostuums en de prentenboekachtige spaanplaathuisjes, oogt deze Giselle frisser en attractiever dan de jarenlang gedanste, formele en beleefde interpretatie van Sir Peter Wright.
Toch blijft de vraag of dit nu de Giselle is die tot de Nederlandse danscanon zou moeten behoren. Beaujean en Bustamante hebben de romantische klassieker niet echt brutaal aangepakt, meer onderstreept en opgefrist. Hun commentaar vooraf: ‘De Nachtwacht schilder je toch ook niet over?’ Die vergelijking gaat echter mank: de Nachtwacht schilder je ook niet een beetje over. En dat is wat Beaujean en Bustamante met Giselle wel hebben gedaan: ze hebben extra kleuraccenten aangebracht.
Echt leven gaat het verhaal nog steeds niet – alle liefde, bedrog en vergiffenis ten spijt. Daarvoor blijft de eerste acte te veel een gedanste pastorale en de tweede acte een compromis tussen de vage (on)geloofwaardigheid van spirituele grafverschijningen en de rituele mathematica van zich formeel voltrekkende danspatronen.
Annette Embrechts (12 februari 2009)
> terug naar voorstellingsinformatie giselle
nrc handelsblad
Tsygankova als ‘Giselle’ danst en speelt fantastisch
Wat zou er zijn gebeurd als graaf Albrecht het boerenmeisje Giselle nooit had ontmoet en in handen was gevallen van de wili’s; mannenverslindende geesten van voor het huwelijk gestorven meisjes? In elk geval had dat bijna 170 hoofdbrekens gescheeld over de eerste akte van Giselle (1841). In alle producties sinds de oerversie van Jean Coralli en Jules Perrot is de eerste akte nét even anders, en toch hetzelfde: Albrecht, al verloofd met een aristocratische dame, verleidt Giselle. Zij ontdekt zijn bedrog, wordt waanzinnig en sterft. Volgt akte twee, het ballet blanc, waar het om te doen is.
Bij Het Nationale Ballet hebben Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante gepoogd de handeling van deel één logischer en aantrekkelijker te maken. Soms werkt dat, bijvoorbeeld als twee paren de plaats innemen van Giselle om de jachtstoet te vermaken. Maar de aanpassingen pakken niet altijd zo goed uit; vier wijnstampers in korte broek zijn fotogeniek, maar met romantisch ballet heeft hun scène niets te maken. Het grootste mankement van dit deel is echt de versnipperde stijl. Natuurlijk moet de voorstelling nog worden ingedanst, maar of de onhandig ogende nieuwe choreografieën daar interessant van worden, het drama levend? Nu gebeurt dat niet, ondanks veel toelichtende mime. Van ontroering is pas net voor de pauze sprake, in de waanzinscène. Dankzij het acteertalent van de ook fantastisch dansende Anna Tsygankova (Giselle) krijgt deze akte op de valreep iets memorabels.
Goddank dus voor die onverwoestbare tweede akte, de opstomende formaties van de wili’s, de ragfijne variaties en roerende pas de deux voor Giselle en haar Albrecht. Hier zijn de aanpassingen van Beaujean en Bustamante geslaagd: de cirkelopstelling van het corps de ballet klopt en het dwingende, slingerende corps de ballet is indrukwekkend. De witte verschijningen komen prachtig uit in het decor van Toer van Schayk. Over de boomkruinen toont dat dreigende wolken boven een wijds panorama. Vóór de pauze winnen de kostuums: rijk bepluimde hoeden voor de jachtstoet en licht getinte kleding voor de dorpelingen.
Op de première triomfeert Tsygankova (Giselle): ongelooflijk hoe zij met ijzeren beheersing ultieme lichtheid weet te suggereren. In Jozef Varga (Albrecht) treft zij een partner die haar kundig laat zweven en zelf een verzorgde techniek demonstreert. Igone de Jongh valt tegen als Koningin der Wili’s; ze straalt geen bloeddorst uit en mist de vereiste sprongkracht.
Individuele prestaties zullen bepalend zijn voor de houdbaarheid van deze productie, tenzij de eerste akte onder handen wordt genomen. Wie Peter Wrights stijlvolle versie kent, voorheen op het repertoire van Het Nationale Ballet, weet dat de nieuwe Giselle op vele punten aan kwaliteit kan winnen.
Francine van der Wiel (11 februari 2009)
Wie kent Adolphe Adam?
Adolphe Adam (1803-1856), componist van de balletmuziek van Giselle, was tijdgenoot van componisten Bellini (1801-1835) en Berlioz (1803-1869). Bellini en Berlioz zijn wereldberoemd, maar buiten de balletwereld kent bijna niemand nog Adam, ook al was hij óók de componist van 39 opera’s.
Giselle (1841), waarvoor Ludwig Minkus in 1867 nog aanvullingen componeerde, is ondenkbaar zonder de muziek van Adam: vaardig geschreven, beeldend en effectvol. Maar vaak ook de verbazingwekkend eenvoudig en ambitieloos. Als de kans bestond dat de briljante ouverturespecialist Rosini naar Giselle kwam kijken, componeer je toch niet zo’n plat inleidinkje?
De uitvoering door het goed spelende Holland Symfonia maakt vrijwel alles goed. De blazers zorgen voor kleur en sprankeling, de strijkers creëren in de tweede ‘witte’ acte een etherische, magische sfeer. De Russische dirigent Boris Gruzin, een absolute meester in timing en rubato – dirigeert muziek én dans.
Kasper Jansen (11 februari 2009)
> terug naar voorstellingsinformatie giselle