“De Russen hebben geen ontvangst!”. Alle bioscopen in de andere landen hebben ons satellietsignaal wel ontvangen. De test van alle verbindingen is goed verlopen. Maar in Moskou komen we kennelijk niet door. Wat nu? Nog twee dagen en in tien Russische bioscopen wordt live de Notenkraker van Het Nationale Ballet vertoond. Althans, dat is de bedoeling. Ook zeventig andere bioscopen in tien (!) landen hebben onze Notenkraker op het programma genomen. Maar als de Russen ons niet ontvangen dan hebben we een probleem.
Het lijkt eenvoudig. Als we met ons tomtommetje voortdurend van een satelliet te horen krijgen waar we naar toe moeten en als we via Google Earth zelf aan de knoppen van zo’n ruimtestation lijken te zitten, dan zal het doorstralen van twee uurtjes ballet ook niet ingewikkeld zijn. We nemen de voorstelling op, huren bij een professionele verhuurder een satelliet, sturen het signaal de ruimte in, ergens anders in de wereld wordt het weer uit de lucht geplukt door een schoteltje bij de bioscoop en dan ben je “live”. Toch?
Nee dus. De lijst van wat er bij een live-uitzending mis kan gaan is eindeloos. Zijn er rukwinden in Amsterdam, dan kan de satellietwagen zijn schotel niet uitklappen wegens het gevaar dat hij afbreekt. Hebben we net een zware onweersbui boven Amsterdam, dan wordt het signaal mogelijk verstoord. Zit er bij de betreffende bioscoop een duif op de ontvanger, dan krijgen ze geen beeld binnen. Ook als de frequenties van de ontvanger verkeerd zijn ingesteld kun je het vergeten. Niets aan te doen.
Juist dat type machteloosheid moet voor de mannen van onze AVC-dienst de ergste zijn. Daarom hebben ze er alles aan gedaan om voor elke eventualiteit een oplossing gereed te hebben. Zo is de voorstelling drie dagen eerder uit voorzorg opgenomen en is de hardcopy naar het satellietcentrum in Winchester gestuurd. Bij een calamiteit in Amsterdam kan het signaal door de Engelsen alsnog op de voor de Notenkraker gereserveerde satellieten worden gezet. Het is namelijk niet uit te sluiten dat er in Amsterdam op de dag van de live-opname niet gedanst kan worden: er kan een bommelding zijn, of een stroomstoring kan het centrum van Amsterdam treffen…
Ook de camera-posities en -instellingen zijn grondig voorbereid. 3 Minutes West, het door oud-dansers gerunde productiebedrijf dat ook bij onze vorige drie succesvolle opnames zo’n grote rol heeft gespeeld, heeft een uitermate gedetailleerd script geschreven. Ieder shot van elk van de zes camera’s is minutieus vastgelegd. Dat is zeker bij Notenkraker een absolute vereiste, omdat er met name in de eerste akte veel gebeurt op het podium. Bij welke scène kies je een close-up of breng je juist het hele podium in beeld? Welke personages krijgen de meeste aandacht, en hoe laat je de dans het beste tot zijn recht komen? Dat zijn 120 minuten lang keuzes, en die moeten allemaal al zijn voorbereid. “Live” is dus wel live, maar het tegendeel van spontaan.
Dat geldt ook voor het programma dat voor aanvang en in de pauze in de bioscoop wordt getoond. De bioscoopganger krijgt - terwijl in Het Muziektheater Amsterdam de pauze begint - een kijkje achter de schermen en volgt daarbij onze danseres Wendeline Wijkstra, die backstage gaat om de solisten van de voorstelling even te interviewen. Bezweet stappen ze na de eerste akte van het podium en na een paar snelle vragen rennen ze naar de kleedkamer om zich voor te bereiden op de tweede akte. Althans, dat denken we. Want deze opnames worden helemaal niet gemaakt terwijl het gewone publiek een kopje koffie drinkt. Deze beelden zijn drie dagen eerder opgenomen, tijdens de ‘back up’ voorstelling. In de echte pauze van een echte voorstelling weliswaar, dus het ‘gevoel’ is hetzelfde, maar het is allesbehalve live. Door ze al eerder te maken wordt editing mogelijk (knippen en plakken) en dus kan een onhandig antwoord even worden overgedaan of een beter camerashot worden gezocht. Weer minder risico dat er ‘live’ iets fout gaat.
Hoewel…. juist met die voorfilm gaat er op de grote dag toch iets mis. De gehuurde machine waarop de eerder gemaakte opname wordt afgespeeld heeft storing (kans 1-op-100.000). Het wordt snel opgelost, maar de AVC-ers hebben vreselijk de pest in. “Als we het filmpje eerder hadden gehad, dan hadden we het teminste goed kunnen testen, en dan was dit niet gebeurd!”, vinden ze.
Het mag de pret niet drukken. Want de uitzending is een succes. Het is een opwindend idee dat in Londen en Barcelona, in Riga en Dublin, in Berlijn en Moskou, in Florence en München en nog een hele lijst steden talloze mensen hebben gekeken naar onze Notenkraker. Naar die prachtige, typisch Hollandse en absoluut tijdloze versie van Toer van Schaijk en Wayne Eagling, waar in Nederland al meer dan 250.000 (!) mensen naar kwamen kijken en die ook dit jaar weer voor consequent uitverkochte zalen zorgde. En straks komt van deze productie ook nog een DVD uit. Dat is een tastbaar bewijs van het feit dat we niet alleen een geweldige ploeg dansers in huis hebben, maar ook geweldige technische mensen die dit soort projecten tot een succes kunnen brengen.
En de Russen? Die waren even vergeten te vertellen dat het had gesneeuwd op de dag dat de satellietverbindingen werden getest. IJsaanslag op de ontvangstschotels verstoorde het signaal. Maar op de grote dag was het mooi weer in Rusland.
Geluk dwing je af, toch?